Wat zijn koolhydraten?

zacht fruit

Marian Bosma      30-04-2019

Zacht fruit

Je kunt op meerdere manieren naar voeding kijken: koud – lauw – warm – heet of hartig – zoet – zuur of pittig – mild – flauw, maar je kunt ook kijken naar de samenstelling. Een manier om naar de samenstelling te kijken, is door het in te delen in de grootste energiebronnen: koolhydraten, eiwitten en vetten. Als je deze samenstelling weet, kun je daarmee spelen. Zoals de calorieën berekenen, of voeding kiezen met meer of minder koolhydraten.

De naam koolhydraten komt van het hydraat van koolstof

Koolhydraten worden door planten gevormd onder invloed van CO2 uit de lucht en H2O opgenomen via de wortels, jazeker, water. CO2 en H2O kunnen door planten gekoppeld worden tot langere ketens, die handig zijn voor de opslag. Ook dieren en mensen kunnen koolhydraten maken, maar dan alleen uit andere bouwstenen, zoals vetten en eiwitten. We kunnen het niet maken uit lucht en water.

Bouwstenen van koolhydraten

De kortste koolhydraten heten suikers. Denk aan dextrose (van de dextrose voor snelle energie), maar ook aan tafelsuiker of melksuiker. De langere ketens heten zetmeel. Die smaken niet zoet. Zetmeel vind je vooral terug in die delen van de plant, waar later een nieuwe plant uit kan groeien, de zaden en verdikte worteldelen, zoals bonen, maiskorrels, graankorrels en aardappelen.

Onbewerkte, bewerkte en superbewerkte koolhydraten

Sommige mensen geven koolhydraten een slecht imago en dat ligt niet aan de koolhydraat zelf, maar aan de wijze waarop ze bewerkt zijn.

OnbewerktBewerktSuperbewerkt
maiskorrelgrof gemalen maismaizena
fruitvruchtensapfructose (zoetstof)
tarwedoor de molenaar gemalen tarwemeeltarwebloem
aardappelaardappelpureeaardappelzetmeel
(allesbinder)

In de linkerkolom zien we steeds voeding, zoals we het in de natuur zouden kunnen aantreffen. In de rechterkolom zien we stoffen waar we een etiket voor nodig hebben, want het zijn allemaal witte poeders. Zonder etiket kun je ze op het oog niet uit elkaar houden. Pas als je gaat proeven of ze in water doet, zou je ze uit elkaar kunnen houden.

In de linkerkolom staan de voedingsmiddelen met al hun vezels en vitaminen er nog in. In de rechterkolom zijn die grotendeels of helemaal verdwenen. Dat maakt de superbewerkte voedingsmiddelen energierijk. Per gram zitten er namelijk meer koolhydraten in. En dat is ongunstig als je je gewicht stabiel wilt houden.

meel bewerkte koolhydraten

De superbewerkte voedingsmiddelen geven daarnaast ook nog eens een snelle bloedsuikerpiek, omdat de vezels eruit zijn. En dat is ongunstig, want veel van dat soort pieken kan op termijn de stofwisseling ontregelen waardoor diabetes type 2 ontstaat.

Dus niet alle koolhydraten zijn slecht?

Nee, niet alle koolhydraten zijn slecht. Geniet vooral van voedings zoals je het in de natuur kunt aantreffen. Vermijd zoveel mogelijk superbewerkte voeding, omdat dat amper vitaminen en vezels levert. Bovendien kun je er, omdat het weinig verzadigd, snel teveel van eten en daardoor in gewicht aankomen. Meer voedingsmiddelen eten, zoals ze in de natuur voorkomen is voor sommige mensen al voldoende om af te kunnen vallen zonder veel moeite.

Wil jij afvallen met meer natuurlijke voeding? De Ik ga vitaal coaches helpen je graag op weg. We tellen geen calorieën of koolhydraten, we kijken naar wat je aan lekker natuurlijke voeding op je bord legt.